Üroloji Soru-Cevap Merkezi

Genel Üroloji

İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrarda kan, böbrek taşı ağrısı, testiste şişlik, sertleşme sorunu, prostat şikayetleri veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu gibi durumlarda üroloji değerlendirmesi önerilir. Ani idrar yapamama, ateşle birlikte yan ağrısı veya idrarda pıhtı görülmesi daha acil değerlendirilmelidir.

Genel Üroloji

Üroloji muayenesi çoğu zaman kısa ve tolere edilebilir bir değerlendirmedir. Muayenenin içeriği şikayete göre değişir. İdrar tahlili, ultrasonografi, fizik muayene veya prostat değerlendirmesi gerekebilir. Ağrı beklentisi nedeniyle muayeneyi ertelemek, bazı hastalıkların geç fark edilmesine neden olabilir.

Tetkikler

İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrarda kan, kötü kokulu veya bulanık idrar, alt karın ağrısı, yan ağrısı ya da ateş gibi şikayetlerde idrar tahlili istenebilir. İdrar tahlili enfeksiyon, kanama, taş veya böbrek-idrar yolu sorunları hakkında ilk bilgiyi verir.

Tetkikler

İdrar kültürü, idrarda bakteri olup olmadığını ve varsa hangi antibiyotiklere duyarlı olduğunu göstermek için istenir. Özellikle tekrarlayan enfeksiyonlarda, erkek hastalarda, gebelikte, ateşli idrar yolu enfeksiyonlarında veya tedaviye rağmen geçmeyen şikayetlerde önemlidir.

Tetkikler

Ultrasonografi böbrek, mesane, prostat ve testis gibi organların değerlendirilmesinde sık kullanılan, radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Taş, kist, hidronefroz, mesane doluluğu, prostat hacmi veya skrotal şişlik gibi durumların araştırılmasına yardımcı olur.

Prostat

Hayır. PSA (prostata özgü antijen) prostat dokusu tarafından üretilen bir proteindir; yüksekliği prostat kanseri dışında iyi huylu prostat büyümesi, prostatit, yakın zamanda yapılan bazı işlemler veya geçici prostat tahrişi gibi nedenlerle de görülebilir. "Normal" kabul edilen değer yaşa, prostat hacmine ve laboratuvara göre değiştiğinden tek bir sayı üzerinden yorum yapmak doğru değildir; sonuç yaş, muayene, önceki değerler ve gerekirse prostat MR gibi tetkiklerle birlikte bir üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Prostat

PSA testinin sıklığı yaşa, aile öyküsüne, önceki PSA değerlerine, muayene bulgularına ve kişisel risk durumuna göre değişir. Her erkek için tek bir aralık doğru değildir. PSA taraması öncesinde fayda ve sınırlılıklar hekimle konuşulmalıdır.

Prostat

İyi huylu prostat büyümesi prostat kanseri değildir ve doğrudan kansere dönüşmez. Ancak prostat büyümesi olan bir kişide ayrıca prostat kanseri de gelişebilir. Bu nedenle PSA, muayene ve gerekli tetkikler ayrı değerlendirilir.

Prostat

Gece idrara kalkmak prostat büyümesiyle ilişkili olabilir ancak tek nedeni prostat değildir. Fazla sıvı tüketimi, uyku bozuklukları, diyabet, kalp-damar sorunları, mesane kapasitesi veya aşırı aktif mesane de gece idrara kalkmaya yol açabilir.

İdrar Yolu / Mesane

İdrar yolu enfeksiyonu yeniden bakteri bulaşı, yetersiz tedavi, dirençli bakteri, mesanenin tam boşalmaması, taş, menopoz sonrası değişiklikler, cinsel aktiviteyle ilişkili faktörler veya altta yatan yapısal sorunlar nedeniyle tekrarlayabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda idrar kültürü ve uygun değerlendirme önemlidir.

İdrar Yolu / Mesane

Hayır. Sistit genellikle mesane düzeyinde görülen alt idrar yolu enfeksiyonudur. Böbrek enfeksiyonu yani pyelonefrit ise ateş, titreme, yan ağrısı, bulantı-kusma ve genel durum bozukluğu ile daha ciddi seyredebilir. Bu belirtiler varsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

İdrar Yolu / Mesane

İdrarda kan veya pıhtı görülmesi ihmal edilmemelidir. Taş, enfeksiyon, prostat hastalıkları, mesane veya böbrek tümörleri gibi farklı nedenlerle oluşabilir. Özellikle ağrısız kanlı idrar, pıhtı, tekrarlayan kanama veya sigara öyküsü varsa üroloji değerlendirmesi gerekir.

İdrar Yolu / Mesane

Mesane antrenmanı, sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissini azaltmak için idrar aralıklarını kademeli olarak düzenlemeyi hedefleyen davranışsal bir yöntemdir. Aşırı aktif mesane ve bazı idrar kaçırma türlerinde tedavi planının parçası olabilir.

Erkek Sağlığı

Hayır. Sertleşme ilaçları özellikle nitrat grubu kalp ilaçları kullananlarda veya bazı kalp-damar hastalıklarında sakıncalı olabilir. Bu ilaçlar hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır. Sertleşme sorunu bazen damar sağlığı açısından erken uyarı işareti de olabilir.

Erkek Sağlığı

Evet, erken boşalma değerlendirilebilir ve tedavi edilebilir bir cinsel sağlık sorunudur. Davranışsal yöntemler, danışmanlık, bazı ilaçlar veya kombine yaklaşımlar gündeme gelebilir. Tedavi planı şikayetin süresi, ilişki dinamikleri ve eşlik eden sertleşme sorunu olup olmamasına göre değişir.

Erkek Sağlığı

Varikosel bazı erkeklerde sperm sayı, hareket veya morfolojisini etkileyebilir; ancak her varikosel kısırlık yapmaz. Çocuk sahibi olma sorunu, ele gelen varikosel ve sperm testinde bozulma varsa üroloji değerlendirmesi önemlidir.

Erkek Sağlığı

Sperm testi genellikle çocuk sahibi olma sürecinde gebelik oluşmadığında, varikosel şüphesinde, geçirilmiş testis hastalığı veya cerrahisi sonrasında, hormon bozukluğu şüphesinde ya da erkek infertilitesi değerlendirmesinde istenir.

Kadın Ürolojisi

İdrar kaçırma sık görülse de normal kabul edilip geçiştirilmemelidir. Stres tipi, sıkışma tipi veya karma idrar kaçırma gibi farklı türleri vardır. Tedavi; pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, ilaçlar, mesane botoksu veya cerrahi seçeneklere göre planlanabilir.

Kadın Ürolojisi

Kegel egzersizleri pelvik taban kaslarını güçlendirmeyi hedefler. Özellikle stres tipi idrar kaçırma, doğum sonrası pelvik taban zayıflığı ve bazı hafif kaçırma sorunlarında faydalı olabilir. Ancak doğru kasların çalıştırılması önemlidir; her idrar kaçırma tipinde tek başına yeterli olmayabilir.

Kadın Ürolojisi

Evet, menopoz sonrası hormonal değişiklikler vajinal ve idrar yolu dokularını etkileyerek bazı kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda kültür, altta yatan nedenlerin araştırılması ve kişiye özel koruyucu yaklaşımlar önemlidir.

Çocuk Ürolojisi

Sünnet yaşı çocuğun genel sağlığına, aile tercihine, psikolojik gelişim dönemine ve tıbbi gereklilik olup olmamasına göre değerlendirilir. Yeni doğan dönemi, okul öncesi dönem veya daha ileri yaşlar için karar çocuk doktoru ve üroloji değerlendirmesiyle planlanabilir.

Çocuk Ürolojisi

İnmemiş testis çocuk ürolojisi tarafından zamanında değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Testisin kendiliğinden inip inmediği, bebeğin yaşı ve muayene bulguları önemlidir. Gecikmiş tedavi ileride fertilite ve testis sağlığı açısından risk oluşturabilir.

Çocuk Ürolojisi

Gece alt ıslatma belirli yaşa kadar gelişimsel olarak görülebilir. Ancak okul çağına yaklaşan çocukta devam ediyorsa, gündüz idrar kaçırma, kabızlık, idrar yolu enfeksiyonu, ağrılı idrar veya ani başlayan alt ıslatma varsa çocuk ürolojisi değerlendirmesi önerilir.

Cinsel Sağlık

Kondom cinsel yolla bulaşan birçok enfeksiyonun riskini azaltır ancak tamamen sıfırlamaz. HPV, herpes veya sifiliz gibi cilt temasıyla bulaşabilen enfeksiyonlarda kondomun kapatmadığı alanlardan bulaş riski olabilir. Şüpheli temas sonrası test ve değerlendirme önemlidir.

Cinsel Sağlık

HPV erkeklerde çoğu zaman belirti vermeyebilir. Bazı tipler genital siğile neden olabilir. Genital bölgede siğil, kabarıklık veya değişen lezyon fark edilirse üroloji ya da dermatoloji değerlendirmesi gerekir.

Cinsel Sağlık

Evet, genital siğiller tedavi sonrasında bazı kişilerde tekrarlayabilir. Bağışıklık durumu, HPV tipi, sigara kullanımı ve partner yönetimi tekrar riskini etkileyebilir. Evde yakıcı ürünler kullanılmamalı; uygun tedavi hekim tarafından planlanmalıdır.

Cinsel Sağlık

Evet, cinsel isteksizlik hormonal değişiklikler, sertleşme sorunu, kronik hastalıklar, ilaçlar, stres, ilişki sorunları veya psikolojik faktörlerle ilişkili olabilir. Ürolojik değerlendirmede testosteron düzeyi, cinsel fonksiyon ve eşlik eden hastalıklar birlikte ele alınabilir.

Tedaviler

Vazektomi bazı durumlarda mikrocerrahi yöntemlerle geri döndürülmeye çalışılabilir ancak başarı garantisi yoktur. Aradan geçen süre, cerrahi teknik, sperm üretimi ve partner yaşı gibi faktörler sonucu etkiler. Vazektomi kalıcı doğum kontrol yöntemi gibi düşünülerek karar verilmelidir.

Tedaviler

HoLEP lazerle prostat dokusunun kapsülünden ayrılarak çıkarılması prensibine dayanır. TUR-P ise prostatın tıkayıcı iç dokusunun endoskopik olarak parça parça çıkarılmasıdır. Hangi yöntemin uygun olduğu prostat hacmi, kanama riski, kullanılan ilaçlar, cerrahi deneyim ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Tedaviler

Bazı küçük taşlar kendiliğinden düşebilir. Taşın boyutu, yeri, idrar yolunda tıkanıklık yapıp yapmadığı, enfeksiyon varlığı ve ağrı durumu önemlidir. Ateş, titreme, kontrol edilemeyen yan ağrısı, kusma veya idrar yapamama varsa acil değerlendirme gerekir.

Belirtiler

Yan ağrısı böbrek taşı, böbrek enfeksiyonu veya idrar yolu tıkanıklığı gibi ürolojik nedenlerle ilişkili olabilir. Ağrıya ateş, titreme, bulantı-kusma, idrarda kan veya idrar yaparken yanma eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

Belirtiler

Evet. Kasık ağrısı böbrek veya üreter taşı, varikosel, testis hastalıkları, prostatit, enfeksiyonlar veya kasık bölgesine yansıyan ürolojik ağrılarla ilişkili olabilir. Ani ve şiddetli testis ağrısı, ateş, idrarda kan veya bulantı-kusma varsa acil değerlendirme gerekir.

Erkek Sağlığı

Ani başlayan, şiddetli testis ağrısı; testiste yukarı çekilme, bulantı-kusma, kızarıklık veya şişlikle birlikteyse acil değerlendirme gerekir. Testis torsiyonu gibi bazı durumlarda zaman kaybı testis sağlığını etkileyebilir.

İdrar Belirtileri

İdrar yaparken zorlanma prostat büyümesi, üretra darlığı, mesane kası zayıflığı, prostatit, bazı ilaçlar veya idrar yolu tıkanıklığıyla ilişkili olabilir. Kesik kesik idrar, zayıf akım, idrar sonrası damlama veya tam boşalamama hissi varsa üroloji değerlendirmesi önerilir.

Cinsel Sağlık

Penisten akıntı üretrit, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar veya idrar kanalı enfeksiyonlarıyla ilişkili olabilir. Akıntıya idrar yaparken yanma, penis ucunda kızarıklık, genital yara veya korunmasız cinsel temas öyküsü eşlik ediyorsa test ve tedavi için değerlendirme gerekir.

Prostat

Tedavi yaklaşımı belirtilerin şiddetine, prostat hacmine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Hafif belirtilerde takip veya ilaç tedavisi yeterli olabilirken, ilaca yanıt vermeyen ya da idrar yapamama, tekrarlayan enfeksiyon gibi sorunların eşlik ettiği durumlarda HoLEP, TUR-P gibi cerrahi ve minimal invaziv yöntemler gündeme gelebilir. Ameliyat her hastada zorunlu değildir; karar bireysel değerlendirmeyle verilir. Kendi durumunuz için bir üroloji uzmanına başvurunuz.

Prostat

Parmakla rektal muayene, prostatın büyüklüğü, kıvamı ve yüzey özellikleri hakkında hızlı bilgi veren standart bir üroloji değerlendirme yöntemidir. Genellikle birkaç saniye sürer ve hafif bir baskı hissi dışında ağrı vermez. Muayene, PSA ve görüntüleme sonuçlarıyla birlikte yorumlanır; değerlendirme için bir üroloji uzmanına başvurunuz.

Prostat

Genel toplumda 50 yaş civarı bir başlangıç noktası olarak kabul edilir. Ailesinde prostat kanseri öyküsü olanlarda bu yaş daha erkene çekilebilir. Kişiye özel başlangıç yaşı ve kontrol sıklığı, aile öyküsü ve önceki PSA değerleri dikkate alınarak belirlenir; bunun için bir üroloji uzmanına danışılması uygundur.

Cinsel Sağlık

Sertleşme sorunu ileri yaşla birlikte daha sık görülse de yalnızca yaşlanmaya bağlı bir durum değildir. Damar sağlığı sorunları, hormonal dengesizlikler, diyabet, sigara, stres ve bazı ilaçlar genç yaşta da bu soruna yol açabilir. Kalıcı hale gelen şikayetlerde nedenin araştırılması için bir üroloji uzmanına başvurunuz.

Cinsel Sağlık

Sabah ereksiyonlarının devam edip etmediği, sorunun ani mi yoksa kademeli mi başladığı ve belirli durumlarda mı ortaya çıktığı gibi ipuçları yönlendirici olabilir. Kesin ayrım genellikle hormon tetkikleri, damar sağlığı değerlendirmesi ve gerektiğinde ek testlerle yapılır. Çoğu vakada fiziksel ve psikolojik etkenler birlikte rol oynar; değerlendirme için üroloji uzmanına başvurunuz.

Cinsel Sağlık

Halsizlik, cinsel istekte azalma, kas kütlesinde kayıp, konsantrasyon güçlüğü ve ruh hali değişiklikleri gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler tiroid hastalıkları, uyku bozuklukları veya depresyon gibi başka birçok duruma da bağlı olabilir. Kesin tanı için sabah saatlerinde yapılan kan tetkiki ve klinik değerlendirme gerekir; bir üroloji uzmanına başvurunuz.

İdrar Belirtileri

Fazla sıvı veya kafein tüketimi gibi zararsız nedenlerin yanı sıra idrar yolu enfeksiyonu, aşırı aktif mesane, prostat kaynaklı sorunlar ve diyabet gibi sistemik hastalıklar da sık idrara çıkmaya yol açabilir. Şikayet günlük yaşamı etkiliyorsa ya da yanma, ağrı, idrarda kan gibi belirtiler eşlik ediyorsa üroloji değerlendirmesi önerilir.

İdrar Belirtileri

En sık neden idrar yolu enfeksiyonudur. Bunun dışında tahriş edici hijyen ürünlerine duyarlılık, bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, prostatit, mesane taşı veya mesane kaynaklı iltihabi durumlar da yanmaya yol açabilir. Yanmaya ateş, yan ağrısı veya idrarda kan eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

İdrar Belirtileri

İdrar kaçırma her iki cinsiyette de görülebilir. Kadınlarda doğum ve pelvik taban zayıflığına bağlı stres tipi kaçırma daha sık görülürken, erkeklerde daha çok prostatla ilişkili nedenler ve prostat cerrahisi sonrası dönem ön plana çıkar. Tip belirlendiğinde tedavi seçenekleri de netleşir.

Böbrek Taşı

Bel veya yan bölgede başlayıp kasığa yayılabilen şiddetli ağrı, bulantı-kusma, idrarda kan ve bazen idrar yaparken yanma tipik belirtiler arasındadır. Ateşin eşlik ettiği yan ağrısı acil değerlendirme gerektirir. Kesin tanı ultrason veya tomografi gibi görüntüleme yöntemleriyle konur.

Böbrek Taşı

Genel olarak yeterli sıvı tüketimi (günlük idrar miktarını artıracak düzeyde) ve dengeli tuz alımı önerilir. Kişiye özel diyet önerileri taşın tipine göre değişir; örneğin okzalat, ürik asit veya kalsiyum taşlarında yaklaşım farklıdır. Tekrarlayan taş hastalığında taş analizi ve metabolik değerlendirme sonrası plan yapılması uygundur.

Böbrek Taşı

Ağrı genellikle bel ve yan bölgede başlar; taşın idrar yolları içindeki hareketine bağlı olarak kasık ve iç uyluk bölgesine, erkeklerde testise doğru yayılabilir. Ağrının yeri taşın seviyesi hakkında fikir verse de kesin bilgi görüntüleme ile elde edilir.

Üreme Sağlığı

Test öncesinde genellikle 2-5 günlük cinsel perhiz önerilir. Örnek uygun koşullarda laboratuvara verilir ve sperm sayısı, hareketliliği ve şekli gibi parametreler değerlendirilir. Sonuçlar ateşli hastalık, stres ve ilaç kullanımından etkilenebildiğinden güvenilir yorum için genellikle birden fazla test istenir.

Üreme Sağlığı

Öncelikle nedenin belirlenmesi gerekir. Altta yatan duruma göre yaşam tarzı düzenlemeleri (sigara ve alkolün bırakılması, kilo kontrolü, aşırı sıcaktan kaçınma), hormonal tedavi veya varikosel gibi düzeltilebilir bir sorun varsa cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. Plan, sperm testi ve hormon değerlendirmesi sonrasında kişiselleştirilir.

Genel Üroloji

Üroloji; böbrek, üreter, mesane ve üretra gibi idrar yolları ile erkek üreme organlarının hastalıklarıyla ilgilenir. İdrar alışkanlıklarında değişiklik, idrar yaparken ağrı veya yanma, idrarda kan, böbrek taşı ağrısı, testis şişliği ve cinsel sağlıkla ilgili şikayetlerde üroloji değerlendirmesi düşünülebilir.

Genel Üroloji

Evet. İdrar yolu enfeksiyonları, tekrarlayan sistit, idrar kaçırma, aşırı aktif mesane, böbrek taşı ve mesane sorunları gibi birçok durum kadınlarda da üroloji uzmanının değerlendirme alanına girer. Bazı durumlarda kadın hastalıkları uzmanıyla birlikte değerlendirme yapılabilir.

Çocuk Ürolojisi

İnmemiş testis, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, idrar yaparken zorlanma, gece alt ıslatmanın beklenen yaşta sürmesi veya idrar yollarında yapısal şüphe olan durumlarda çocuk ürolojisi değerlendirmesi önerilir. Şüpheli bir bulgu varsa gecikmeden uzman görüşü alınması önemlidir.