Üroloji Soru-Cevap Merkezi

İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrarda kan, böbrek taşı ağrısı, testiste şişlik, sertleşme sorunu, prostat şikayetleri veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu gibi durumlarda üroloji değerlendirmesi önerilir. Ani idrar yapamama, ateşle birlikte yan ağrısı veya idrarda pıhtı görülmesi daha acil değerlendirilmelidir.

Üroloji muayenesi çoğu zaman kısa ve tolere edilebilir bir değerlendirmedir. Muayenenin içeriği şikayete göre değişir. İdrar tahlili, ultrasonografi, fizik muayene veya prostat değerlendirmesi gerekebilir. Ağrı beklentisi nedeniyle muayeneyi ertelemek, bazı hastalıkların geç fark edilmesine neden olabilir.

İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrarda kan, kötü kokulu veya bulanık idrar, alt karın ağrısı, yan ağrısı ya da ateş gibi şikayetlerde idrar tahlili istenebilir. İdrar tahlili enfeksiyon, kanama, taş veya böbrek-idrar yolu sorunları hakkında ilk bilgiyi verir.

İdrar kültürü, idrarda bakteri olup olmadığını ve varsa hangi antibiyotiklere duyarlı olduğunu göstermek için istenir. Özellikle tekrarlayan enfeksiyonlarda, erkek hastalarda, gebelikte, ateşli idrar yolu enfeksiyonlarında veya tedaviye rağmen geçmeyen şikayetlerde önemlidir.

Ultrasonografi böbrek, mesane, prostat ve testis gibi organların değerlendirilmesinde sık kullanılan, radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Taş, kist, hidronefroz, mesane doluluğu, prostat hacmi veya skrotal şişlik gibi durumların araştırılmasına yardımcı olur.

Hayır. PSA yüksekliği prostat kanseri dışında iyi huylu prostat büyümesi, prostatit, yakın zamanda yapılan bazı işlemler veya geçici prostat tahrişi gibi nedenlerle de görülebilir. PSA sonucu yaş, muayene, önceki değerler ve gerekirse prostat MR gibi tetkiklerle birlikte yorumlanmalıdır.

PSA testinin sıklığı yaşa, aile öyküsüne, önceki PSA değerlerine, muayene bulgularına ve kişisel risk durumuna göre değişir. Her erkek için tek bir aralık doğru değildir. PSA taraması öncesinde fayda ve sınırlılıklar hekimle konuşulmalıdır.

İyi huylu prostat büyümesi prostat kanseri değildir ve doğrudan kansere dönüşmez. Ancak prostat büyümesi olan bir kişide ayrıca prostat kanseri de gelişebilir. Bu nedenle PSA, muayene ve gerekli tetkikler ayrı değerlendirilir.

Gece idrara kalkmak prostat büyümesiyle ilişkili olabilir ancak tek nedeni prostat değildir. Fazla sıvı tüketimi, uyku bozuklukları, diyabet, kalp-damar sorunları, mesane kapasitesi veya aşırı aktif mesane de gece idrara kalkmaya yol açabilir.

İdrar yolu enfeksiyonu yeniden bakteri bulaşı, yetersiz tedavi, dirençli bakteri, mesanenin tam boşalmaması, taş, menopoz sonrası değişiklikler, cinsel aktiviteyle ilişkili faktörler veya altta yatan yapısal sorunlar nedeniyle tekrarlayabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda idrar kültürü ve uygun değerlendirme önemlidir.

Hayır. Sistit genellikle mesane düzeyinde görülen alt idrar yolu enfeksiyonudur. Böbrek enfeksiyonu yani pyelonefrit ise ateş, titreme, yan ağrısı, bulantı-kusma ve genel durum bozukluğu ile daha ciddi seyredebilir. Bu belirtiler varsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

İdrarda kan veya pıhtı görülmesi ihmal edilmemelidir. Taş, enfeksiyon, prostat hastalıkları, mesane veya böbrek tümörleri gibi farklı nedenlerle oluşabilir. Özellikle ağrısız kanlı idrar, pıhtı, tekrarlayan kanama veya sigara öyküsü varsa üroloji değerlendirmesi gerekir.

Mesane antrenmanı, sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissini azaltmak için idrar aralıklarını kademeli olarak düzenlemeyi hedefleyen davranışsal bir yöntemdir. Aşırı aktif mesane ve bazı idrar kaçırma türlerinde tedavi planının parçası olabilir.

Hayır. Sertleşme ilaçları özellikle nitrat grubu kalp ilaçları kullananlarda veya bazı kalp-damar hastalıklarında sakıncalı olabilir. Bu ilaçlar hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır. Sertleşme sorunu bazen damar sağlığı açısından erken uyarı işareti de olabilir.

Evet, erken boşalma değerlendirilebilir ve tedavi edilebilir bir cinsel sağlık sorunudur. Davranışsal yöntemler, danışmanlık, bazı ilaçlar veya kombine yaklaşımlar gündeme gelebilir. Tedavi planı şikayetin süresi, ilişki dinamikleri ve eşlik eden sertleşme sorunu olup olmamasına göre değişir.

Varikosel bazı erkeklerde sperm sayı, hareket veya morfolojisini etkileyebilir; ancak her varikosel kısırlık yapmaz. Çocuk sahibi olma sorunu, ele gelen varikosel ve sperm testinde bozulma varsa üroloji değerlendirmesi önemlidir.

Sperm testi genellikle çocuk sahibi olma sürecinde gebelik oluşmadığında, varikosel şüphesinde, geçirilmiş testis hastalığı veya cerrahisi sonrasında, hormon bozukluğu şüphesinde ya da erkek infertilitesi değerlendirmesinde istenir.

İdrar kaçırma sık görülse de normal kabul edilip geçiştirilmemelidir. Stres tipi, sıkışma tipi veya karma idrar kaçırma gibi farklı türleri vardır. Tedavi; pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, ilaçlar, mesane botoksu veya cerrahi seçeneklere göre planlanabilir.

Kegel egzersizleri pelvik taban kaslarını güçlendirmeyi hedefler. Özellikle stres tipi idrar kaçırma, doğum sonrası pelvik taban zayıflığı ve bazı hafif kaçırma sorunlarında faydalı olabilir. Ancak doğru kasların çalıştırılması önemlidir; her idrar kaçırma tipinde tek başına yeterli olmayabilir.

Evet, menopoz sonrası hormonal değişiklikler vajinal ve idrar yolu dokularını etkileyerek bazı kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda kültür, altta yatan nedenlerin araştırılması ve kişiye özel koruyucu yaklaşımlar önemlidir.

Sünnet yaşı çocuğun genel sağlığına, aile tercihine, psikolojik gelişim dönemine ve tıbbi gereklilik olup olmamasına göre değerlendirilir. Yeni doğan dönemi, okul öncesi dönem veya daha ileri yaşlar için karar çocuk doktoru ve üroloji değerlendirmesiyle planlanabilir.

İnmemiş testis çocuk ürolojisi tarafından zamanında değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Testisin kendiliğinden inip inmediği, bebeğin yaşı ve muayene bulguları önemlidir. Gecikmiş tedavi ileride fertilite ve testis sağlığı açısından risk oluşturabilir.

Gece alt ıslatma belirli yaşa kadar gelişimsel olarak görülebilir. Ancak okul çağına yaklaşan çocukta devam ediyorsa, gündüz idrar kaçırma, kabızlık, idrar yolu enfeksiyonu, ağrılı idrar veya ani başlayan alt ıslatma varsa çocuk ürolojisi değerlendirmesi önerilir.

Kondom cinsel yolla bulaşan birçok enfeksiyonun riskini azaltır ancak tamamen sıfırlamaz. HPV, herpes veya sifiliz gibi cilt temasıyla bulaşabilen enfeksiyonlarda kondomun kapatmadığı alanlardan bulaş riski olabilir. Şüpheli temas sonrası test ve değerlendirme önemlidir.

HPV erkeklerde çoğu zaman belirti vermeyebilir. Bazı tipler genital siğile neden olabilir. Genital bölgede siğil, kabarıklık veya değişen lezyon fark edilirse üroloji ya da dermatoloji değerlendirmesi gerekir.

Evet, genital siğiller tedavi sonrasında bazı kişilerde tekrarlayabilir. Bağışıklık durumu, HPV tipi, sigara kullanımı ve partner yönetimi tekrar riskini etkileyebilir. Evde yakıcı ürünler kullanılmamalı; uygun tedavi hekim tarafından planlanmalıdır.

Evet, cinsel isteksizlik hormonal değişiklikler, sertleşme sorunu, kronik hastalıklar, ilaçlar, stres, ilişki sorunları veya psikolojik faktörlerle ilişkili olabilir. Ürolojik değerlendirmede testosteron düzeyi, cinsel fonksiyon ve eşlik eden hastalıklar birlikte ele alınabilir.

Vazektomi bazı durumlarda mikrocerrahi yöntemlerle geri döndürülmeye çalışılabilir ancak başarı garantisi yoktur. Aradan geçen süre, cerrahi teknik, sperm üretimi ve partner yaşı gibi faktörler sonucu etkiler. Vazektomi kalıcı doğum kontrol yöntemi gibi düşünülerek karar verilmelidir.

HoLEP lazerle prostat dokusunun kapsülünden ayrılarak çıkarılması prensibine dayanır. TUR-P ise prostatın tıkayıcı iç dokusunun endoskopik olarak parça parça çıkarılmasıdır. Hangi yöntemin uygun olduğu prostat hacmi, kanama riski, kullanılan ilaçlar, cerrahi deneyim ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Bazı küçük taşlar kendiliğinden düşebilir. Taşın boyutu, yeri, idrar yolunda tıkanıklık yapıp yapmadığı, enfeksiyon varlığı ve ağrı durumu önemlidir. Ateş, titreme, kontrol edilemeyen yan ağrısı, kusma veya idrar yapamama varsa acil değerlendirme gerekir.

Yan ağrısı böbrek taşı, böbrek enfeksiyonu veya idrar yolu tıkanıklığı gibi ürolojik nedenlerle ilişkili olabilir. Ağrıya ateş, titreme, bulantı-kusma, idrarda kan veya idrar yaparken yanma eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.

Evet. Kasık ağrısı böbrek veya üreter taşı, varikosel, testis hastalıkları, prostatit, enfeksiyonlar veya kasık bölgesine yansıyan ürolojik ağrılarla ilişkili olabilir. Ani ve şiddetli testis ağrısı, ateş, idrarda kan veya bulantı-kusma varsa acil değerlendirme gerekir.

Ani başlayan, şiddetli testis ağrısı; testiste yukarı çekilme, bulantı-kusma, kızarıklık veya şişlikle birlikteyse acil değerlendirme gerekir. Testis torsiyonu gibi bazı durumlarda zaman kaybı testis sağlığını etkileyebilir.

İdrar yaparken zorlanma prostat büyümesi, üretra darlığı, mesane kası zayıflığı, prostatit, bazı ilaçlar veya idrar yolu tıkanıklığıyla ilişkili olabilir. Kesik kesik idrar, zayıf akım, idrar sonrası damlama veya tam boşalamama hissi varsa üroloji değerlendirmesi önerilir.

Penisten akıntı üretrit, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar veya idrar kanalı enfeksiyonlarıyla ilişkili olabilir. Akıntıya idrar yaparken yanma, penis ucunda kızarıklık, genital yara veya korunmasız cinsel temas öyküsü eşlik ediyorsa test ve tedavi için değerlendirme gerekir.